Edebifikir Kitap Pusulası: Edebî Mektuplar

Dosyamızın yeni yazısını Celal Kuru hazırladı: Edebî Mektuplar

***

Giriş

Edebi bir tür olarak mektup, Antikçağ’da didaktik edebiyatın bir türü olarak doğmuş, asıl gelişimini Latin edebiyatı sanatçılarının eserleriyle sağlamıştır. Daha sonraları Roma’da Horatius’un manzum mektupları, İtalya’da Petrarca, Fransa’da Marot ve İspanya’da Garciolaso’nun mektupları ile edebi bir tür olarak mektup batı edebiyatında yaygınlaşmaya başlamıştır.

Doğu Türkistan’da ele geçen Uygurca metinler arasında özel mektuplara rastlansa da, Türk Edebiyatında edebi mektup türünün ilk örnekleri Anadolu’da derlenmiş münşeat ciltlerinin içerisinde yer alan özel mektup kısımlarında yer almaktadır. Bu derlemelerin en eskisi Feridun Bey’in Münşeat-üs Selatîn’idir. O dönemin mektuplarında kullanılan kalıplaşmış hitap biçimleri, secili anlatımlar, ifadeyi süsleyen manzum parçalar ve ayrıntılı tasvirler dikkat çeker.

Tanzimat döneminde süslü anlatımdan uzaklaşan Akif Paşa’nın edebi mektupları (Muharrerat-ı Hususiyeyi Akif Paşa) içtenliği ve yalınlığıyla düzyazıda yeniliğin öncüsü sayılmıştır.

Cumhuriyet döneminde kitap biçiminde derlenmiş mektuplar ise çağdaş Türk edebiyatının gelişimini inceleyebilmek için zengin bir kaynak oluşturması sebebiyle önemlidir. Özellikle bu dönemde yazarların ailelerine ve yakın arkadaşlarına gönderdikleri mektuplar arasında; düşüncelerine, sevgilerine, öfkelerine ve bunalımlarına tanıklık eden örneklere sık sık rastlanır. Ziya Gökalp’in “Limni ve Malta Mektupları”, Nazım Hikmet’in uzun hapishane yaşantısı boyunca kaleme aldığı mektuplardan oluşan “Kemal Tahir’e Hapishaneden Mektuplar” ve Ahmet Hamdi Tanpınar’ın mektupları bu örneklerden bazılarıdır.

Mektup, son yüzyıl iletişim teknolojilerinin gelişimine paralel olarak, hızlı haberleşmenin refleks haline geldiği günümüz dünyasında, neredeyse tamamen sanal/elektronik ortamlarda ticari ve kurumsal iletişimi düzenlemek amacıyla kullanılırken, pul koleksiyoncularının sayıları azalmakta, duygu ve düşüncelerini mürekkeple şekillendiremeyen sakil insan modelleri türetilmektedir.

Edebiyatçıların birbirlerine ya da tanıdıklarına yazdıkları, edebiyat tarihçilerine kaynak oluşturacak birer belge niteliğinde olan ve muhtelif dönemlerde yazılıp daha sonraları kitap haline getirilmiş mektupları ‘Edebi Mektuplar’ dosyasında sizler için derledik.

Edebî Mektuplar Kitap Pusulası 

  1. Namık Kemal – Hususi Mektuplar (4 cilt)
  2. Selahaddin Adil Paşa – Çanakkale Cephesinden Mektuplar – Hatıralar
  3. Guy Warneford Nightingale – Çanakkale Cephesinden Mektuplar
  4. Cahit Zarifoğlu – Mektuplar
  5. William Faulkner – Mektuplar
  6. M. Orhan Okay – Anadolu’dan Hatıralarla Nurettin Topçu’nun Mektupları
  7. Franz Kafka – Babaya Mektup
  8. Cahit Sıtkı Tarancı – Ziya’ya Mektuplar
  9. Fernando Pessoa – Ophelia’ya Mektuplar
  10. Behçet Necatigil – Serin Mavi
  11. Stefan-Frederike Zweig – Mektuplaşmalar
  12. Ahmet Hamdi Tanpınar – Tanpınar’ın Mektupları
  13. Dostoyevski – Mektuplar
  14. Sebahattin Ali – Canım Aliye, Ruhum Filiz
  15. James Joyce – Sanatçının Mektupları
  16. Fethi Okyar – İki Gözüm Galibem
  17. Rilke – Genç Şaire Mektuplar
  18. Vincent Van Gogh – Theo’ya Mektuplar
  19. Samiha Ayverdi, Belkıs Dengiz – Mektuplar
  20. Hece Dergisi – Mektup Özel Sayısı
  21. Nikos Kazancakis – El Greco’ya Mektuplar
  22. Arı İnan – Enver Paşa’nın Özel Mektupları
  23. Yavuz Bülent Bakiler – Arif Nihat Asya’nın Sevgi Mektupları
  24. Nuri Pakdil – Mektuplar (3 cilt)
  25. Ali Ura l- Posta Kutusunda Mızıka

    Celal Kuru

DİĞER YAZILAR

2 Yorum

  • müjde , 27/03/2018

    çok güzel çalışma.. Aslında site yazarlarının el yazısını unutmak istemeyenler ve yazmaya tutkun olanlar için bir mektup projesi başlatması güzel olurdu. birbirini hiç tanımayan insanlar mektuplaşsa.. isim ve adres vermek istemeyenler posta kutusuna gönderse mektuplarını.. sadece bir öneri..

  • Celâl Kuru , 31/03/2016

    Daha önce hazırladığımız “Müstesna Aşk Mektupları”nda değindiğimiz eserlere tekrara düşmemek için bu listeye almadım. İlgilenenlere:

    https://www.edebifikir.com/kitap/mustesna-ask-mektuplari.html

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir